Kaynakçası: Var
Dosya Boyutu: 11 KB
Eklenme Tarihi: 04-10-09
Dosya Şifresi: www.odevsec.com
Dosya Açıklaması : Ticari işletmenin devri BK. m. 179da düzenlenmiştir . Bu konunun TTK yerine BKda düzenlenmesinin sebebi iki şekilde açıklanabilir: Birincisi, yalnızca ticari işletme niteliğindeki işletmelerin değil, bütün işletmelerin devri bu hükme tabidir. ikincisi, BK. m. 179 borcun nakli hükümleri içinde yer alan bir hükümdür. İşletmenin aktif ve pasifiyle bütün olarak devri aynı zamanda işletmenin borçlarının da nakli anlamına gelmektedir. Bilindiği üzere borcun nakli için alacaklının onayı gerekir. Oysa işletmelerin bütün halinde devri halinde işletmenin bütün alacaklılarının onayını alarak bunu gerçekleştirmesi çok zor, bazen de imkansızdır. Bu hüküm, borcun nakli hükümlerine bir istisna getirerek işletmelerin devrini kolaylaştırmaktadır. İşletmenin aktif ve pasifiyle devri halinde alacaklıların onayını almaya ayrıca gerek yoktur. BK. 179da düzenlenen işletmelerin devri ve 180. maddede düzenlenen işletmelerin birleşmesi, malvarlığı ve işletme düzeyinde gerçekleşen birleşme ve devralmaları ifade eder . Yani işletmelerin devri veya birleşmesi bu işletmeleri işleten gerçek veya tüzel kişileri doğrudan ilgilendirmemekte, işletmenin kişi unsuru devir veya birleşmenin kapsamı dışında kalmaktadır. Buna karşılık ticaret şirketlerinin devri ve birleşmesi TTK. m. 146-151 ve anonim şirketler bakımından 451 ve 452. maddelerde düzenlenmiş olup, kapsamı daha geniştir. Şöyle ki; ticaret şirketlerinin devri yada birleşmesi halinde şirkete ait malvarlığı veya işletmeyle birlikte devredilen ve devralan şirketlerin ya da birleşen şirketlerin ortakları da aynı şirket çatısı altında birleşmektedirler. Yani ticaret şirketlerinin devri veya birleşmesinde şirkete ait işletmenin maddi ve gayri maddi unsurlarıyla birlikte kişi unsuru da devir veya birleşmenin kapsamına dahil olmaktadır . 2 - Devrin Kapsamı Ticari işletmenin devri, işletmenin aktif ve pasifiyle birlikte, bir bütün olarak başkasına intikali demektir. Bu bakımdan sadece işletme varlıklarının bir kısmının devrine ilişkin sözleşmeler ticari işletme devri sayılmazlar. Aynı şekilde işletmenin yalnızca aktifinin ya da yalnızca pasifinin devri de ticari işletme devri sayılmaz . Ticari işletmenin aktif ve pasifiyle devri demek, işletmeye dahil bütün maddi ve gayri maddi unsurların devredilmesi demek değildir. İşletmeye dahil bazı maddi ve gayri maddi unsurlar devir kapsamı dışında tutulabilir. Önemli olan, devredilen işletme varlıklarının bir ticari işletmenin asgari unsurlarını içeriyor olmasıdır . Mesela, 20 tezgahla faaliyet gösteren bir iplik fabrikasının devri halinde işletmenin fabrika sayılması için gerekli olan asgari sayıda tezgahın, diğer unsurlarla birlikte devir kapsamına alınması, bazı tezgahların ise devir kapsamı dışında bırakılması mümkündür. Ancak, devralan iplik fabrikasını devralmış olmalı, devredenin elinde fabrika değil, belirli sayıda tezgah kalmış olmalıdır. Kural olarak, ticari işletmenin devri halinde işletmenin maddi ve gayri maddi unsurları kendiliğinden devralana "geçer.Nitekim TTK. m. 11/IIde bu husus şöyle ifade edilmiştir: "Tesisat, kiracılık hakkı, ticaret unvanı ve diğer adlar, ihtira beratları ve markalar, bir sanata müteallik veya bir şahsa ait model ve resimler gibi bir müessesenin işletilmesi için daimi bir tarzda tahsis olunan unsurlar, mukavelede aksine hüküm bulunmadıkça ticari işletmeye dahil savılır". Yani işletmenin maddi ve gayri maddi unsurlarının devir kapsamına alınması için ticari işletmenin devri konusunda bir sözleşmenin varlığı yeterlidir. Açıkça hariç tutulmadıkça bunların devredildiği varsayılacaktır. Ticari işletmenin devrine ilişkin sözleşmede hangi unsurların devir kapsamında olduğu, hangi unsurların devir dışında tutulduğu açıkça belirtilirse çoğunlukla devrin kapsamı hususunda sorun çıkmaz. Ancak, devrin kapsamı açıkça belirlenmemişse TTK. m. 11/II karşısında, hangi unsurların devredilmiş sayılacağı net olarak anlaşılmayabilir. işletmeye devamlı surette tahsis olunan bütün unsurların devir kapsamında olduğu ve devralana geçtiği kabul edilmelidir. Yargıtay, gazetecilikle uğraşan bir işletmede özel hat ve telefonun işletmeye devamlı surette tahsis edilmiş unsurlar olduğuna ve devir kapsamında olması gerektiğine karar vermiştir . Ticaret unvanının kural olarak işletme ile birlikte devredilmiş sayılacağı hususu, hem TTK. m. 11/IIde hem de 51/IIde belirtilmiştir. Ticaret unvanı işletmenin devri sırasında açıkça istisna edilebilir ise de işletmeden ayrı olarak bir başkasına devredilemez (TTK. m. 51/I). İşletme adının ticari işletmeden ayrı olarak devredilemeyeceğine dair bir hüküm yoktur. Bu sebeple kural olarak işletmenin devrinde işletme adı da kapsama dahil ise de açıkça ayrı tutulmak suretiyle devrin kapsamı dışına...