Kaynakçası: Var
Dosya Boyutu: 9 KB
Eklenme Tarihi: 01-12-09
Dosya Şifresi: www.odevsec.com
Dosya Açıklaması : 1 - Genel Olarak Ticaret sicili kamu kurumu niteliğinde meslek kuruluşu olan ticaret veya sanayi odaları tarafından, Sanayi ve Ticaret Bakanlığının nezareti altında tutulur. Bu bakımdan ticaret sicili resmi sicil sayılır ve buradaki kayıtların aksi ispat edilinceye kadar doğru olduğu varsayılır. Bununla birlikte sicil kayıtlarının aksi her türlü delil ile ispat edilebilir (MK. m. 7). Ticaret sicili kayıtları, kural olarak bu kayıtların Ticaret Sicili Gazetesinde ilan edildiği günü, ilan aynı nüshada yayınlanmamış ise son kısmın yayınlandığı günü takip eden iş gününden itibaren hüküm ifade eder (TTK. m 38/I). Tescile tabi olan bazı hususlar ise etkisini yalnızca tescil edilmekle gösterir. Mesela, ticaret şirketleri ticaret siciline tescil ile tüzel kişilik kazanır (TTK. m. 38/II, 174, 301/I). Bu bakımdan ilanın bir etkisi yoktur. Aşağıda tescilin tescile tabi konulara etkisi ve sicil kayıtlarının üçüncü kişilere etkileri ayrı ayrı ele alınacaktır. 2 - Tescilin Tescile Tabi Konulara Etkisi Ticaret sicili kayıtları kural olarak açıklayıcı (izhari-bildirici) niteliktedir. Yani, bir husus ticaret siciline tescil edilmekle ona aleniyet kazandırılmış olur. Böylece tescil edilen hususun, ilan edilip edilmemesine göre sicil çevresinde ya da bütün Türkiyede herkes tarafından bilindiği kabul edilir. Ticaret sicili kayıtları bazen kurucu (ihdasi-yaratıcı) etkiye de sahiptir. Kanımda açıkça gösterilen durumlarda ticaret siciline tescil ile yeni bir hukuki durum ya da bir hukuki sonuç ortaya çıkar. a - Tescilin Açıklayıcı Etkisi Bir hususun ticaret siciline tescili, önceden meydana gelmiş ve hüküm doğurmaya başlamış olan hukuki durumu tespit ederek buna aleniyet kazandırma amacım taşıyorsa sicilin açıklayıcı etkisinden söz edilir. Mesela, bir ticari işletmeyi kendi adına işleten kimse tacir sayılır. Tacirler bir ticaret unvanı seçmek, kullanmak ve tescil ettirmek zorundadırlar. Ancak, ticari işletmenin ve ticaret unvanının ticaret siciline tescil edilmesi tacir sıfatı kazanma, ticari işletme sayılma ve ticaret unvanı üzerinde hak sahibi olma bakımından kurucu etkiye sahip değildir. Tescil yapılmasa dahi ticari işletme işleten kimse tacir, gerekli özellikleri taşıyan işletme ticari işletme sayılır ve ticaret unvanı üzerinde hak sahibi olunur. Bu gibi durumlarda tescil, zaten mevcut olan hukuki durumun tespitine ve açıklanmasına hizmet eder. b - Tescilin Kurucu Etkisi Ticaret siciline tescil yeni bir hukuki durumun meydana gelmesine, mevcut bir hukuki durumun değişmesine veya sona ermesine sebep oluyorsa ticaret sicilinin kurucu etkisinden söz edilir. Tescilin kurucu etkiye sahip olduğu durumlarda tescil ile yeni bir hukuki durum ortaya çıkar. Mesela, ticaret şirketleri ticaret siciline tescil ile tüzel kişilik kazanır (TTK. m. 174, 301). Anonim ortaklıkta esas sözleşmenin değiştirilmesine ilişkin genel kurul kararları ve sermaye artırımı sırasında çıkarılacak hisse senetleri bakımından ticaret siciline tescil kurucu niteliktedir (TTK. m. 390, 395). Ticaret şirketlerinin tüzel kişiliği ticaret sicilinden silindikleri tarihte sona erer. Ticari işletme rehni, sözleşmenin ticaret siciline tescili ile kurulur (TERK. m. 5/I). 3 - Tescil ve İlanın Üçüncü Kişilere Etkisi Ticaret siciline tescil ve ilan edilen hususların üçüncü kişilere etkisi ticaret sicilinin olumlu ve olumsuz etkisi olmak üzere iki başlık altında incelenmektedir: a - Ticaret Sicilinin Olumlu Etkisi Ticaret sicili kayıtları üçüncü şahıslar hakkında kural olarak ilan tarihini takip eden iş gününden itibaren hüküm ifade eder. Bazı istisnai durumlarda ise tescil ile birlikte derhal hüküm doğurur. Yani sicil kayıtlarının, genellikle İlan tarihinden itibaren ve kanunda açık hüküm bulunan hallerde tescil tarihinden itibaren üçüncü kişiler tarafından bilindiği varsayılır. Bu tarihten sonra üçüncü kişilerin, tescil ve ilan (bazen yalnızca tescil) edilen bir hususu bilmediklerine ilişkin iddiaları dinlenmez. Buna sicilin olumlu etkisi denir. Mesela, ticaret siciline tescil ve ilan edilmiş olan bir şirket ticaret unvanı bütün Türkiyede korunur. Bu unvanın aynısını veya çok benzerini kullanan kimse karşısında, önce tescil ve ilan ettiren unvan sahibi korunur (TTK. m. 54). Bu unvanı sonradan...