Kaynakçası: Yok
Dosya Boyutu: 357 KB
Eklenme Tarihi: 01-05-10
Dosya Şifresi: www.odevsec.com
Dosya Açıklaması : Yapılan araştırmalara göre birey - grup ilişkisinin çeşitli yanları, konformite üstünde etkili olmaktadır. Bu yanlar, ödül açısından birey ve grubun karşılıklı bağımlılık düzeyi, bireyin grup tarafından çekilme derecesi ve grup tarafından kabul edilme düzeyi, grup içinde bireyin statüsü gibi özellikleri kapsamaktadır. Ödül açısından birbirine bağımlı olmanın etkisi konusunda yapılan araştırmalar, grup üyelerinin ortak bir ödüle yönelik olarak çalışmaları durumunda konformitenin,bireysel ödüllerin söz konusu olması haline oranla daha yüksek olduğunu göstermektedir (örneğin, Deutsch ve Gerard, 1955). Bunun nedeni, karşılıklı bağımlı bireylerin grubunda (ortak ödül durumu) bireylerin sapmalarının, grubun amaçlarına ulaşmasını önleyecek bir engel olarak görülüp cezaların da sert olacağının düşünülmesi olabilir. Buna karşılık, ödüllerin bireysel olması halinde, yani karşılıklı bağımlılık yokken, bireyin sapmasının olumsuz sonuçlarının diğerlerine yansımayacağı düşünülebilir. Bununla birlikte,bazı kanıtlara göre, ödülün ortak olduğu bazı gruplar, eğer konformitenin ödüle ulaşma olasılığını azaltacağı bilincine varırlarsa, çok az uyma göstermektedirler (Sakurai, 1975). Grubun çekim gücünün konformiteye etkisi çok net değildir. Bazı araştırmalar, birey için grup ne kadar cazipse, bireyin o kadar çok uyma göstereceğini vurgulamaktadır (örneğin, Lott ve Lott, 1961). Fakat, bu sonucu desteklemeyen çalışmalar da vardır (örneğin Brehm ve Mann, 1975). Grubun cazibesinin konformiteyi nasıl artırdığını anlamak için, bireyin grup tarafından kabul edilme konusundaki düşüncesini de dikkate almak gereklidir. Bu konuda yapılan araştırmalar şunu gösteriyor. Eğer birey grupta kabul görme konusunda şüpheli ise ve uyma gösterdiğinde diğerleri tarafından benimsenme şansının artacağına inanıyorsa çekici bir gruba daha çok uymaktadır (Dittes ve Kelley, 1956, Walker ve Heyns, 1962). Bir diğer önemli değişken, bireyin grup içindeki konumudur. Genellikle, statü ve kabul görme birlikte gitmektedir. Yani yüksek statülü bireyler benimsenmekte, alt statüdekiler benimsenmemektedir. Bu sonuçlar doğruysa, orta statüdekilerin (yani grup tarafından çekilen, fakat kısmen kabul edilenlerin), yüksek statüdekilere (yani daha büyük oranda çekilen ve kabul görenler) oranla veya alt statüdekilere (yani ne çok çekilen, ne çok benimsenen kişilere) kıyasla daha çok uyma gösterecekleri beklenmelidir. Harvey ve Consalvi´nin (1960) araştırma sonuçları bunu desteklemektedir. Fakat, yüksek ve alçak statünün, insanları daha çok ve her zaman özgür kıldığına inanmamak gerekir. Alt statüdekiler, gruptaki konumlarının düşük olmasına rağmen, bazen güçlü bir şekilde gruba doğru çekildiklerini hissetmektedir ve konformite sayesinde durumlarının iyileşeceğini ummaktadırlar. Aksine, üst statüdekiler, grup için grubun kendilerine beslediği kadar olumlu duygular hissetmemektedir. Ancak bu kişiler bir prestij kaybından endişe duyabilmektedir (Kiesler, 1969). Gözden geçirdiğimiz araştırmalar, birey - grup ilişkisinin konformiteyi önemli ölçüde etkilediğini göstermektedir. Fakat tüm bu araştırmalar, grup baskısına tepkileri anlamak bakımından temel bir noktayı ihmal etmektedir. Bu nokta, birey-grup ilişkisinin zaman içinde anlamlı bir şekilde değişmesidir. Birey ve grubun karşılıklı bağımlılık derecesi, gruba duyulan ilgi, grup tarafından benimsenme duygusu ve bireyin statüsü sabit kalmamaktadır. Birey - grup ilişkisinin bu yanlarında meydana gelen değişmeler,bireyin gösterdiği konformite üzerinde etkili olmaktadır. Araştırmacılar, çoğunlukla, değişmeyi dikkate almamaktadır. Yakın zamanlarda, birey ve grup ilişkisinde zaman içindeki değişmeleri dikkate alan kuramsal bir model önerilmiştir (Moreland ve Levine, 1982). Azınlığın etkisi ve yenilik konusunda geçerliliği saptanmış olan bu model (Levine ve Moreland, 1983) aşağıda özetlenmiştir. Moreland ve Levine´e (1982) göre birey ve grup, ilişkilerinin sonuçlarını kazanç-paha açısından sürekli değerlendirirler. Bu değerlendirmeye dayanarak, grup ve birey birbirine angaje olma duyguları geliştirirler. Angajman düzeyi zaman içinde değişir, önceden oluşmuş karar kriterine göre azalır veya çoğalır. Karar kriterine ulaşıldığında...