Kaynakçası: Bilinmiyor
Dosya Boyutu: 12 KB
Eklenme Tarihi: 09-05-08
Dosya Şifresi: www.jxiy.com
Dosya Açıklaması : Tanzimat Dönemi Türk Edebiyatının,1860ta Şinasinin Agah Efendi ile birlikte çıkarttıkları Tercüman-ı Ahval gazetesi ile başladığı kabul edilmektedir. Tanzimat edebiyatının sürdüğü dönem,demokratik hak ve özgürlükleri, yönetici-sanatçı ilişkileri yönünden farklı nitelikler taşır.Tanzimat dönemi iki süreç yaşamıştır.Birincisi 1877de II.Abdulhamitin Meşrutiyet Meclisinin çalışmalarını durdurmasına kadar geçen, demokratik hak ve özgürlüklerin kullanıldığı süre, ikincisi 1877den sonra başlayan baskıcı yönetimin, sanat ve edebiyatı etkilediği süre.Bu nedenle Tanzimat edebiyatı; Birinci Dönem(1860-1877) ve İkinci Dönem (1877-1896) olarak iki dönemde ele alınmıştır. TANZİMAT EDEBİYATINDA İLKLER İlk resmi gazete : Takvim-i Vekayı (1831 İlk yarı resmi gazete : Ceride-i Havadis (1840) İlk özel Türkçe gazete : Şinasi, Agah Efendi, Tercüman-ı Ahval (1860) İlk mizahi gazete : Teador Kasap, Diyojen (1870 İlk eleştiri : Namık Kemal, Tahrib-i Harabat.... İlk makale : Şinasi, Tercüman-ı Ahval Mukaddimesi İlk yazılan tiyatro : Şinasi, Şair Evlenmesi (1859 İlk oynanan tiyatro : Namık Kemal, Vatan Yahut Siliste İlk yerli roman : Şemsettin Şinasi, Taaşşuk-ı Talat ve Fitnat (1872) İlk çeviri roman : Yusuf Kamil İlk edebi roman : Namık Kemal, İntibah (1876) Paşa, Terceme-i Telemak(Fenelon 1859 I. DÖNEM TANZİMAT EDEBİYATI(1860-1877) ÖZELLİKLERİ: 1."Toplum için sanat" anlayışı benimsenmiştir.Sanat, toplumun Batılılaşması için bir araç olarak kullanılmıştır 2.Eserlerin halkın anlayabileceği sade bir dille yazılması amaçlanmıştır. 3.Divan edebiyatının süslü-sanatlı düz yazısı yerine, belli bir düşünceyi iletmeyi amaçlayan yeni bir düzyazı geliştirilmiştir; ilk kez noktalama işareti kullanılmıştır. 4.Şiirde yeni konular (yurt, ulus, özgürlük, insan hakları...)işlenmiştir.Biçim bakımından Divan edebiyatına bağlılık sürmüş; gazel, kaside, murabba, terkib-i bend gibi nazım biçimleri kullanılmıştır. 5.Tanzimat sanatçıları, Fransız edebiyatını örnek almışlar; klasisizmin ve romantizmin etkisinde kalmışlardır. 6.İlk örnekleri bu dönemde görülen roman, teknik yönden zayıf ve kusurludur.Romanlarda Batılılaşmanın yanlış anlaşılması, aile sarsıntıları, köle ticareti gibi konular işlenmiştir. 7.Tanzimat tiyatrosu, sahne dili ve tekniği açısından başarılıdır.Tiyatro, halkı eğitmek için bir okul gibi düşünülmüştür. 8.Tanzimat edebiyatı, batı etkisindeki Türk Edebiyatının ilk durağı olmasından ötürü, Batı edebiyatı türlerinin ilk örnekleri bu dönemde verilmiştir.Bu dönem edebiyatı bir "ilk"ler edebiyatıdır BİRİNCİ DÖNEM SANATÇILARI ŞİNASİ(1828-1871) 1.Tanzimat Edebiyatının kurucusu ve öncüsüdür. 2.Divan Edebiyatı kasidelerine, nesnel bir içerik kazandırmıştır.Şiirlerinde, "insan hakları, hukukun üstünlüğü, demokratik haklar" gibi yeni konular ve kavramlar üstünde durmuştur. 3."Şair Evlenmesi" adlı üç birlik kuralına uyan, tek perdelik töre komedisi ile, ulusal tiyatromuzun izleyeceği yolu vurgular.Bu tiyatroda Batı tiyatrosu tekniği ile geleneksel halk tiyatrosu öğeleri kaynaştırılmıştır.Noktalama işaretleri ilk kez bu eserde kullanılmıştır. 4.Şinasi, klasisizmin etkisinde kalmıştır.Batı edebiyatından şiir ve La Fontaineden fabl çevirileri yapmıştır Yapıtları : Şair Evlenmesi (tiyatro), Tercüman-ı Ahval, Tasvir-i Efkar (gazete), Durub-u Emsal-i Osmaniye (atasözü derleme), Tercüme-i Manzume (çeviri şiir) NAMIK KEMAL(1840-1888) 1.Tanzimat döneminin en önemli düşünce, sanat ve siyaset adamıdır. 2.Gençliğinde Divan Edebiyatı tarzında şiirler yazmış, Avrupaya gittikten sonra yeni edebiyatı benimsemiş ve o yolda ürünler vermiştir. 3.Şiirleri biçim bakımından eski, konu bakımından yenidir.Yurt, ulus, özgürlük gibi konuları işlemiştir.Ayrıca şiirlerinde mücadeleci teni bir insan tipi yaratmıştır. 4.Tiyatroyu "eğlencelerin en faydalısı" olarak nitelemiş, halkın eğitilmesinde okul gibi görmüş, sahne dili ve tekniği yönünden başarılı yapıtlar vermiştir. Yapıtları : Şiirleri kitap olarak yayınlanmamıştır.Vatan Yahut Silistre, Zavallı Çocuk, Akif Bey, Gülnihal, Celalettin Harzemşah, Kara Bela (tiyatro); İntibah (Sergüzeşt-i Ali Bey, Son Pişmanlık), Cezmi (roman); Tahrib-i Harabat, Takip (eleştiri); Hürriyet, İbret (gazete); Osmanlı Tarihi (tarih) ZİYA PAŞA(1825-1880) 1.Edebiyatımızın Batılılaşma konusunda çelişkili görüşler savunmuş, Şiir ve İnşa makalesinde, asıl edebiyatımızın Halk Edebiyatı olduğunu belirtirken, Harabat adlı Divan Edebiyatı antolojisinin önsözünde ise Divan Edebiyatını övmüştür. 2.Asıl ününü Terkib-i Bent manzumesiyle kazanmış, bu manzumedeki betitlerin çoğu, halk arasında atasözü gibi yayılmıştır. 3.Şiirlerini aruz ölçüsüyle yazan Ziya Paşanın bir de hece ölçüsüyle yazdığı türküsü vardır. Yapıtları : Eşar-ı Ziya, Külliyat-ı Ziya Paşa (ölümünden sonra yayımlanan şiirleri) ; Zafername (yergi); Harabat (3 cilt, antoloji); Rüya, Veraset mektupları (Siyasal yazı); Defter-i A mal (anı)... İKİNCİ DÖNEM TANZİMAT EDEBİYATI(1877-1896) Bu dönemin, 1.Meşrutiyet Meclisinin 1877de, Osmanlı- Rus savaşı gerekçe..........