Kaynakçası: Yok
Dosya Boyutu: 48 KB
Eklenme Tarihi: 09-07-08
Dosya Şifresi: www.odevsec.com
Dosya Açıklaması : TAVUKÇULUK BİLİMİ (YETİŞTİRME VE HASTALIKLAR) =TAVUKÇULUĞUN TARİHİ GELİŞİMİNİ ETKİLEYEN FAKTÖRLER= Tarihi gelişim içerisinde bazı faktörler tavukçuluğun yayılma ve gelişimini etkilemiştir. 1. Tavuklar yapıları itibariyle küçük cüsseli hayvanlardır. 2. Gerek avlanma gerekse yetiştirme ile tavuk eti ve yumurta her toplumda aranan, sevilen bir gıda maddesi olmuştur. 3. Nüfus artışı , toplu yerleşim birimlerinin kuruluşu ile şehirleşme tavuk eti ve yumurtaya olan talebi artırmıştır. 4. Tavuk , üreme kabiliyeti yüksek bir hayvandır. Piliçler yaklaşık 5 ayda yumurtaya başlarlar. 5. Kafes sisteminde çok katlı kafesler . birim alanda çok sayıda hayvanın bakımını mümkün kılmıştır. 6. Horoz dövüşleri , süs tavukları ve bu amaçla geliştirilmiş genotipler de tavukçuluğun yayılmasında etkili olmuştur. 7. Tavukçuluk , yetiştiricisi için devamlı gelir getiren bir faaliyettir. 8. Kırsal alanlarda ve köylerde 10-20 ya da daha fazla tavuk bulunduran aileler , evin et ve özellikle yumurta ihtiyacını rahatlıkla karşılaya bilir. 9. Az kapasiteli aile tavukçuluğu için fazla iş gücüne gerek duyulmaz. 10. Tavukçulukta yatırımın paraya dönüşmesi diğer hayvansal üretim kollarından daha kısa sürede gerçekleşmektedir. 11. Zamanla tavukların mevsime bağlı olarak yumurta yumurtlama alışkanlıkları değiştirilmiş kışın da yumurta üretim imkanı sağlanmıştır. 12. Diğer hayvansal gıdalar gibi tavuk eti ve yumurtanın da insanın bedensel ve zihinsel gelişimindeki önemi anlaşıldıkça bu ürünlere olan talep artmıştır. 13. Tavuk ürünleri insan gıdası dışında endüstri alanında da geniş ölçüde kullanılmaktadır. =TAVUKÇULUĞUN ÜLKE EKONOMİSİNDEKİ YERİ= Tavukçuluğun ülke ekonomisine katkıları aşağıda özetlenmiştir: 1. Tavukçuluk geçimini tamamen bu faaliyetten sağlayan büyük işletmeler yanında kırsal kesimde, köylerde düşük verimli karışık ırklarla , bazen de hibritlerle (hatlarla) aile tavukçuluğu şeklinde 5-10 ya da daha fazla sayıda tavukla yapılmaktadır. 2. 5 000 ve daha büyük kapasiteli işletme sahipleri geçimini tamamen bu faaliyetten sağlarlar ve ürettikleri ürünlerle milli ekonomiye katkıda bulunurlar. 3. Tavukçuluk sektörünün tüm kollarına yapılan üretimin iç ve dış ticaretteki etkinliği , ihracat imkanı , döviz gelirleri ile milli ekonomiye katkısı söz konusudur. 4. Tavukçuluk sektörünün gelişmesi , bu alandaki ziraat mühendisi , veteriner hekim , ziraat teknisyeni ve hayvan sağlık memuru istihdamı da artmaktadır. 5. Ülkemizde hayvansal protein açığının kapatıla bilmesi için hayvancılığın genel olarak geliştirilmesi gerekmekte olup , hayvancılık içerisinde tavukçuluğa özel bir yer ve önem verilmesi son derece isabetli görülmektedir. 6. Tavukçulukta yan ürün olan gübre, tarım alanları için aranılan özelliktedir. Tavukçuluğun diğer hayvancılık faaliyetlerine göre belli başlı avantajları aşağıdaki şekilde özetlene bilir. 1. Tavukçuluk küçük alanlarda yapıla bilir. Metrekarede yetiştirilen hayvan sayısı , kafes tavukçuluğunda 20-40 tavuk , yer sisteminde yürütülen etlik piliç üretiminde 15-20 piliç olarak düşünüldüğünde , büyük kapasiteler için bile fazla bir alana ihtiyaç yoktur. 2. Tavukların üreme gücü yüksektir. 3. Tavukların verim hızı yüksektir. 4. Tavukların yem değerlendirme yetenekleri yüksektir. 5. Tavukçulukta iş gücü gereksimi çok azdır. =TAVUK IRKLARI= -----Tavuğun Kökeni Ve Evcilleştirilmesi------ Dünyada yaklaşık 600 bin hayvan türünden 10 bin kadarı kuşlar sınıfına aittir. Kuşlar sınıfına ait bir çok tür evcilleştirilmiş olup tavuklar , dünyada sayıca en fazla olan evcil hayvanlar grubunu teşkil eder. Tavuk , PHASİANİDAE (sülüngiller) familyası, GALLUS (Tavuk) cinsi ve Gallus domesticıs türüne aittir. Evcil tavuklar diğer Gallus türlerinden , ağızlarında diş bulunmayışı ve başlarında ibik olması ile ayrılır. Tavuk ırklarının 4 yabani formları vardır: 1. Gallus gallus veya Gallus bankiya (kırmızı orman tavuğu) 2. Gallus lafayeti (seylan orman tavuğu ) 3. Gallus sonnerati (gri orman tavuğu) 4. Gallus varius (siyah veya yeşil orman tavuğu) AÇIKLAMALARI 1. Bu yabani formlardan en geniş yayılama alanı bulan Gallus gallus veya Gallus bankiva nın bugünkü evcil tavuğun atası kabul edilmektedir. Kırmızı renkleri , koyu gri bacakları , horozda testere dişleri gibi bölümlü büyük ibik yapısı ile tanımlanır. Yumurtaları oldukça küçüktür ve yumurta verimleri yaklaşık 8 adettir. Canlı ağırlıkları 500-1100 g kadardır. Kırmızı orman tavuklarında genellikle monogami görülür. 2. Tanınmış güzel tüy renklerine sahiptir. Her iki cinsiyette sarı-pembe bacak rengi görülür. Horozlar oldukça büyük ve düz bir ibik yapısına sahiptir. Bazı alt türlerinde monogami , bazılarında poligami görülebilir. Yumurtaları oldukça küçük ve kahverengi-kırmızı lekeler taşır. Bir kuluçkada yaklaşık 4 adet yumurta yumurtlarlar ve ağırlıkları 500-1200gdır. 3. Uçuculuğu en fazla olandır. Bunlarda genellikle monogami hakimdir. Tavuklarda bir kuluçkada 6-13 yumurta yumurtlar. Ağırlıkları 700-1200gdır. Horozlarda üst kuyruk tüyleri bükülerek alt tüyleri kapatmaktadır. 4. Horozlarda ibik halkalar halinde kırmızı , yeşil , pembe , mavi gibi renklerden oluşmuştur. Diğer evcil tavuklarda bulunan 14 kuyruk tüyüne karşılık bu yabani türlerde 16 adettir. Bir kuluçka döneminde 6-11 adet yumurta yumurtlarlar ve yumurta renkleri kahverengimsi-beyazdır. Canlı ağırlıkları 450-900 gdır. Yukarda bazı özellikleri belirtilen bu yabani formlar kendi soylarını devam ettirecek kadar (yılda 10-12 adet ) yumurta yumurtlarlar ve canlı ağırlıkları 450-1200g kadardır. -------TAVUK IRKLARI VE SINIFLANDIRILMASI-------- Tavuk ırkları üzerindeki ilk çalışmalar ve yeni ırkların geliştirilmesindeki ilk amaçlar gösteri ve görünüş olmakla birlikte , sonraki amaçlar daha ziyade verim olarak gerçekleşmiştir. Bugün tavuklar; 1 STANDART SAF IRKLAR 2 HİBRİTLER seklinde iki ana grup altında incelenir. En yaygın sınıflandırma coğrafik yörelere veya elde edildikleri bölgelere göre olanıdır. Bu şekilde ırklar 4 ana grupta incelenirler; 1 Amerikan ırkları 2 Asya ırklar 3 İngiliz ırkları 4 Akdeniz ırkları Verim yönlerine göre tavuklar 4 grupta ele alına bilir; 1 Yumurta ırkları 2 Et ırkları 3 Et-Yumurta veya Yumurta-Et kombine ırkları 4 Süsırkları Akdeniz ırklarının YUMURTACI, İngiliz ve Asya ırklarının ETÇİ , Amerikan ırklarının da KOMBİNE VERİM YÖNLÜ olduğu söylene bilir. Tavukların vücut büyüklüğü dikkate alınarak sınıflandırılmaları da yaygındır .Buna göre ırklar; 1 Ağır ırklar 2 Orta ağır ırklar 3 Hafif ırklar olmak üzere 3 gruba ayrılırlar. Akdeniz ırkları HAFİF, Asya ve İngiliz ırkları AĞIR , Amerikan ırkları ise ORTA AĞIR IRKLAR grubunda yer alır. STANDART SAF IRKLAR 1 PLYMOUTH ROCK; Kombine verimli bir Amerikan ırkıdır. Renk bakımından 7 varyetesi bulunmaktadır. Çubuklu ve beyaz varyeteleri en çok bilinenlerdir. Beyaz PLYMOUTH ROCK TİCARİ BROİLER üretiminde ana ebeveyn hatlarının geliştirilmesinde kullanılmaktadır. Geliştirilen bu hatlarda 9-10 aylık üretim döneminde 160-180 adet yumurta alınabilmektedir. Bunlarda ortalama canlı ağırlık horozlarda 4-4,5 , tavuklarda 3,0-3,5 kg dır. Çubuklu PLYMOUTH ROCK l ar kahverengi yumurta üretim hatlarında otoseksin eldesin de kullanılmışlardır. Ayrıca yumurta ıslah programlarında , ağır yumurta elde edilmesi amacıyla geniş oranda yer almışlardır. Bunlarda yumurta verimi200-220 adet, canlı ağırlıkları horozlarda 3,5-4,0 , tavuklarda 2,5-3,0 kg dır. Açık kahverenginden koyu kahverengiye kadar değişen yumurtaları 60-70g dır. 2 WYANDOTTE ; Amerika da melezlemelerle elde edilmiş olan ,değişik renklere sahip bir ırktır. Bu ırka ait 9 varyete bulunmaktadır. Ortalama canlı ağırlıkları horozlarda 3,9 tavuklarda ise2,9 kg dır. Bu ırklar dar sırtlı cılız hayvanların bulunması ve düşük kuluçka randımanı istenmeyen özelliklerdir. 3 RHODE ISLAND RED ; Amerikanın Rhode Island eyaletinde koyu-kırmızı renkli horozları ile tanınmış bir ırktır. Orta ağırlıkta çok iyi yumurtlama kapasitesine sahip bir ırktır. Ortalama canlı ağırlıkları horozlarda 3,9, tavuklarda 2,9 kg dır. Elverişsiz barınak ve zayıf bakım şartlarına diğer ırklara göre daha iyi uyum sağlaya bilirler. Sergi hayvanı olarak da kullanıla bilirler. 4 NEW HAMPSHİRE ; ABDnin NEW HAMPSHİRE eyaletinde geliştirilmiştir. Erken gelişme , iri kahverengi yumurta verme , erken tüylenme , sağlamlık ve yüksek yaşama gücü gibi özelliklerde yapılan sürekli seleksiyonlar sonucunda elde edilmiş YUMURTA-ET VERİM yönlü bir ırktır. 5 BRAHMA ; BRAHMA lar MALAY ve COCHİN ırklarının melezlenmesiyle elde edilmiş olan bir Asya ırkıdır. Ortalama canlı ağırlıkları , açık renkli varyetelerde horozlarda 5,4 , tavuklarda 4,3 kg dır. Diğer iki varyete biraz daha hafiftir. Deri renkleri sarı , yumurta kabuğu kahverengidir. 6 COCHİN ; Vücutta iri top top kabarık tüyleri ile bir sergi hayvanı olarak önem taşır ve diğer ırklardan ayrılır. Sık gurk olma özelliği gösterirler. Ortalama ağırlıkları horozlarda 4,5-5,5 ,tavuklarda 3,5-4,2 kg dır. Sarı derili ,bacakları tüylü ve yumurta kabukları kahverengidir. Yumurta verimleri 50 adetten az olup et verimleri öncelik kazanmaktadır., 7 LANGSHAN ; Çin de elde edilmiş , yumurta-et kombine verimli Asya ırkıdır. (paçalıdırlar). Beyaz ve siyah olmak üzere iki varyetesi vardır. Ortalama canlı ağırlıkları , horozlarda 4-4.7 ,tavuklarda 3.2-3.7 kg dır. Deri rengi beyaz , yumurta kabukları koyu kahverengidir. 8 DORKİNG ; Bir İngiliz et-yumurta ırkıdır. Beş parmaklı oluşları ile diğer bazı tavuk ırklarından ayrılmaktadırlar. Deri ve yumurta kabuk renkleri beyazdır. 9 ORPİNGTON ; İngiltere de çeşitli ırklar arasındaki melezlemeler sonucunda elde edilmiş bir et ırkıdır. Vücudu kapsayan geniş ve düzgün görünümdeki tüyler bu ırkın tipik özelliğidir. Beyaz derilidirler , yumurta kabuk renkleri açık kahverengiden koyu kahverengine kadar değişir. Ortalama canlı ağırlıkları horozlarda 4.2-5.0 , tavuklarda 3.5-.-4.0 kg dır. 10 SUSEX ; İyi bir et ve yumurta üreticisi olarak önemlerini korumuşladır. Ağır yumurta veren bu hayvanların yumurta verimleri 150-160 adettir. Canlı ağırlıkları horozlarda 3.7-4.5 , tavuklarda 3.0-3.5 kg dır. 11 AUSTRALORP ; Yumurta -et kombine verimlidirler. Yumurta verimi ön plandadır. Fakat et kaliteleri de iyidir. Siyah tüylü, beyaz derili , balta ibiklidirler. Yumurta kabukları açık kahverengidir. Orta büyüklükte , oldukça etli vücutlu , yumurtacı bir ırktır. Avustralya resmi testlerine göre 365 günde 364 yumurta yumurtlayan bir tavukla dünya rekoruna sahiptir. Ortalama canlı ağırlıkları horozlarda 3.7-4.2 , tavuklarda 2.7-3.2 kg dır. 12 CORNİSH ; İngilterenin ağır ve et tipinde bir ırktır. 3 varyetesi bulunmaktadır. En yaygın olanı beyaz varyetedir. Mercimek ibikli , sarı deridirler ve yumurta kabukları kahverengidir. Yumurta verimleri oldukça düşük olup yılda 100-120 adettir. Ortalama canlı ağılıkları , horozlarda 4,8 tavuklarda 3,8 kg dır. Yumurta verimleri düşük olduğundan etlik piliç üretiminde saf olarak kullanılmaları uygun değildir. Bununla birlikte etlik piliç üretiminde önemli özelliklerde olan göğüs eti miktarının fazlalığı ve beyaz tüyleri nedeniyle , BEYAZ CORNİSH ler bugün hibrit etlik piliç üretiminde baba ebeveyn hattı olarak oldukça fazla kullanılmaktadır 13 LEGHORN ; Yumurta verimi yönünden tanınmış olan ve ülkemize de ilk getirilen , en çok bilinen bir yumurtacı ırktır. Renk ve ibik şekline göre 16 varyetesi vardır. En çok tanınanı balta ibikli beyaz LEGHORN dur. Bugün beyaz kabuklu yumurta veren yumurtacı hibritlerin tamamı balta ibikli beyaz LEGHORN lardan elde edilmişlerdir. Küçük , narin yapılı ve hareketli hayvanlardır. Nadiren gurk olurlar; kuluçkalık renkleri beyaz , deri ve bacak renkleri sarı, yumurta kabuk renkleri ise beyazdır. Civcivleri hızlı büyür ve tüylenmeleri oldukça iyidir. Çevre şartlarına adaptasyonları iyidir. Ortalama canlı ağırlıkları horozlarda 2.7 , tavuklarda 2.0 kg dır. Yumurta verimleri 200-250 adettir. 14 MİNORCA ; Akdeniz ırklarının iri yapılısı olan bu ırklar , yumurta verimleri , ağır yumurtaları , beyaz derileri ve beyaz yumurta kabukları ile tanımlanırlar. Rüzgar , yağmur ve kötü şartlara dayanıklı hayvanlardır. En popüler varyetesi balta ibikli siyah olanlarıdır. Ortalama canlı ağırlıkları horozlarda 3.7-5.0 , tavuklarda 3.2-3.7 kg diğer varyetelerinde ise horozlarda 3.2-4.0 tavuklarda 2.7-3.2 kg kadardır. YERLİ IRKLAR 2 Adet yeli ırk bulunmaktadır. Bunlar DENİZLİ ve GERZE ırklarıdır. 1 DENİZLİ IRKI ; Denizli ve Muğla illeri çevresinde yetiştirilen yerli bir yumurtacı-et ırkı olup horozları uzun ötmesi ile tanınmaktadırlar. Cinsel olgunluğa geç erişirler. Nemli yerlere götürülen Denizli horozlarının damızlık değerlerinin azaldığı ve ötüşlerinin kısaldığı bilinmektedir. Ortalama canlı ağırlıkları horozlarda 3.5-4.0 tavuklarda 2.7-3.2 kg dır. Yıllık yumurta verimleri 80-100 kadardır. Denizli ırkının çeşitli tüy rengine sahip olan demir kırı , pamuk kırı , pekmez kefi , şarabi ve siyah olmak üzere 5 varyetesi vardır. Bütün varyetelerinde müşterek olan özellikler balta ibik , beyaz kulakçık , siyah gagalı , koyu gri bacak renginde olmalarıdır. Ayrıca denizli ırkının en belirgin özelliği gözlerin etrafında siyah renkli bir halkanın bulunmasıdır ki buna SÜRMELİ denilmektedir. Derisi , kulakçıkları ve yumurta kabuk renkleri beyazdır. 2 GERZE (HACI KADIN) IRKI ; Karadeniz bölgesinde Sinop ili çevresinde , özellikle Gerze ilçesinde yetiştirilen yerli bir yumurta-et ırkıdır. Parlak siyah tüylü , uzunca beyaz kulakçık ve çatal ibiklidirler. Ortalama canlı ağılıkları horozlarda 3.5-4.0 tavuklarda 2.7-3.2 kg dır. TİCARİ HİBRİTLER Hayvancılıkta hibrit üretimi ilk kez 1942 yılında HENRY WALLACE tarafından tavuklar üzerinde uygulanmıştır. Genetik yapı bakımından birbirinden farklı olan ebeveyn hatların çiftleştirilmeleri ile elde edilen yüksek verimli , bir örnekliği fazla ve yaşama gücü yüksek olan döllere HİBRİT...