Kaynakçası: Yok
Dosya Boyutu: 110 KB
Eklenme Tarihi: 10-08-08
Dosya Şifresi: www.odevsec.com
Dosya Açıklaması : ABnin hedefleri, AETyi kuran Roma Antlaşması çerçevesinde "Avrupa halkları arasında giderek daha güçlü bir işbirliği kurmak, Avrupayı bölen engellerin kaldırılarak ülkelerin ekonomik ve sosyal gelişmelerini ortak girişimle sağlamak ve halkların yaşama ve çalışma koşularını sürekli olarak iyileştirmek" şeklinde belirtilmiştir. Bu hedeflere ulaşmak için; malların, kişilerin, sermayenin ve hizmetlerin, serbest dolaşımı, üçüncü ülkelere karşı ortak bir gümrük tarifesinin ve ticaret politikasının uygulanması, tarım, ulaştırma, sosyal politika, vergi ve para politikası alanlarında ortak politikaların oluşturulması. Topluluk içerisinde tam rekabetin sağlanması, ekonomik, mali, sosyal ve siyasal alanlara sürekli bir şekilde gelişen işbirliği öngörülmüştür. Roma Antlaşması, "malların serbest dolaşımı" alanındı "sanayi ürünleri" ile "tarım ürünleri" arasında ayrım yapış, sanayi ürünlerinin serbest dolaşımının "gümrük birliği", tarım ürünlerinin serbest dolaşımının ise "Ortak Tarım Politikası" yoluyla gerçekleştirilmesini öngörmüştür. OTP, topluluğunun en önemli, en gelişmiş ve üzerinde en fazla tartışmaların yapıldığı ortak politika olarak ortaya çıkmıştır. Avrupa Birliğinin tarımsal alanda ortaya koyduğu politikalar, uluslararası tarım politikaları arasında en başarılı örneği oluşturmaktadır. Bu gerçekler göz önüne alındığında, halen bir tarım ülkesi konumunda olan ve ihracatının büyük bir kısmını tarım ürünleri ile tarıma dayalı sanayi ürünlerinden oluşan, bunun yanı sıra Avrupa Birliğine tam üyelik için başvurmuş olan Türkiye için "Avrupa Birliği Ortak Tarım Politikası"nın taşıdığı değer ortadadır. Şu halde ABye tam üyelik sürecinde Türkiye açısından Gümrük Birliğinin ardından gündeme Ortak Tarım Politikasına uyum sorunu gelmiştir. Tarımın, AB ve Türkiye için önemine dikkati çekmek ve uyum çalışmalarına ışık tutabilmek amacıyla "Avrupa Birliği Ortak Tarım Politikası" çalışma konusu olarak seçilmiştir. Bu çalışmada Ortak Tarım Politikası üç bölüm halinde incelenmiştir. Birinci bölümde OTPnin genel esasları (OTPnin tarihçesi, amaçları ve ilkeleri) incelenirken, ikinci bölümde tarım ürünleri ortak piyasa düzenleri ortaya konulmuş pazar ve fiyat politikaları irdelenmiştir. Üçüncü bölüm ortak finansmanın nasıl yürütüldüğüne ve OTPnin amaçlarına ulaşmada kaydedilen gelişmelere değinilmiştir. ORTAK TARIM POLİTİKASININ GENEL ESASLARI Ortak Tarım Politikasının Tarihsel Gelişimi Roma Antlaşması Öncesi Gelişmeler Son yüzyılda, özellikle Birinci ve İkinci Dünya savaşında Avrupa tarımında yaşanan tecrübeler OTPnin oluşturulmasında etkili olmuştur. Gıda güvenliği konusu her iki savaşta da en önemli sorunlardan biri olarak ortaya çıkmıştır. OTPyi değerlendirebilmek için: Topluluğu oluşturan ülkelerin OTP öncesinde tarımsal yapılarının tarımsal politikalarının, Avrupada AET öncesi ekonomik birleşmelerde yaşanan tarım sorunlarının ve OTPyi oluşturma yönünde yapılan tartışmaları gözden geçirilmesi gerekir. Avrupa Topluluğunun kuruluş öncesinde Avrupada gerçekleştirilen ekonomik birleşmelerin hepsinde tarım sektörü, sektörün bilinen özellikleri, birleşmeyi gerçekleştiren ülkelerin tarımsal kaynaklarının ve tarımsal yapılarının farklı oluşu ve birleşmeye giden ülkelerin farklı tarım politikaları uygulayışı nedeniyle en büyük problem olarak ortaya çıkmıştır. Belçika ve Lüksemburg tarafından gerçekleştirilen ve BLUE olarak tanımlanan ekonomik birleşme tarım sektörü en öneli sorun olarak ortaya çıkmış ve ortak bir tarım politikası gerçekleştirilememiştir. İkinci Dünya Savaşından sonra bu birliğe Hollanda katılmış (1948) ve birlik BENELUX adını almıştır. Bu birleşmede de ortak bir tarım politikası gerçekleştirilememiş ve üye ülkelerin kendi çiftçisine üretim masrafları ile birlikte makul bir geliri sağlayacak bir minimum fiyatı garanti etmesi koşulu ile bağımsız bir tarım politikası izlemesi benimsenmiştir. Bu minimum fiyatı korumak amacıyla, üye ülkelerden veya üçüncü ülkelerden yapılacak tarım ürünleri ithalatına gerek görüldüğünde sınırlama getirilebileceği kabul edilmiştir. Ancak üye ülkeler yapacakları ithalatta, birbirlerine üçüncü ülkeler karşısında öncelik tanımışlardır. Tarımsal üretim yönünden diğer ülkelerden daha avantajlı durumda olan ve üye ülkelerin, özellikle Belçikanın tarım ürünleri piyasasını kendisi için önemli kabul eden Hollanda bu uygulamadan memnu kalmamıştır. 1955 yılından itibaren minimum fiyatın bağımsız hakem kararı ile belirlenmesi kabul edilmiş ve 1962 yılına kadar (Lüksemburg dışında) ulusal tarım politikalarının uyumlaştırılması kararlaştırılmıştır. BENELUX üyesi ülkeler arasında 1958 yılında imzalanan ve ekonomik işbirliğini daha da geliştirmeyi amaçlayan Ekonomik Birlik Antlaşması diğer ürünlerde sağlanan işbirliğini geliştirme çabalarını aksine, tarım ürünlerinde ticareti kısıtlayan unsurlar taşıyordu ve minimum fiyat uygulamasının devamı öngörülüyordu. Bu durum Hollandalı çiftçileri memnun eden Hollandalı tarım kuruluşları Ekonomik Birlik Antlaşmasının onaylamasını ertelettiler. Belçikanın Hollanda kaynaklı tarım ürünlerine diğer AET ülkelerinden daha ileri bir öncelik tanıyacağı ve tarım politikalarının uyumlaştırılması yönünden gayretlerini arttıracağını bildirmesi üzerine Hollanda 16 Mart 1960 tarihinde söz konusu anlaşmayı imzalamıştır. Diğer taraftan aynı tarihlerde OTPyi oluşturma gayretleri devam etmekteydi. Hollanda minimum uygulamasının BENELUX içindeki durumunu göz önünde bulundurarak böyle bir uygulamanın AET içerisinde gerçekleşmesini önlemeye çalışmıştır. Avrupa tarım ile ilgili olarak BENELUX çerçevesinde bu gelişmeler kaydedilirken, Avrupa Konseyi çerçevesinde de bazı gelişmeler kaydedilmekteydi. Avrupa Konseyi Danışma Meclisi 1950 yılında Avrupa Devletlerinin ortak bir tarım malları piyasasını nasıl oluşturulabileceği konusunda bir çalışmanın yapılmasına karar verdi. Bu amaca uygun olarak bir komite kuruldu ve böyle bir piyasanın oluşturulmasının en şiddetli destekleyicilerinden olan Fransız Delegasyonundan bu konuda bir plân hazırlanması istendi. Fransız delegasyonun tarafından hazırlanan Charpentier Plânı tarım alanında uluslarüstü yetkileri bulunan bir Yüksek otoritenin kurulmasını öngördü. Yüksek otorite üretimi kontrol edecek, fiyatları belirleyecek ve üye ülkeler arasında tarım malları ticaretinde var olan bütün engelleri kaldıracaktı. Üye ülkelerin tarım ürünleri fiyatı, üçüncü ülkelerin fiyatlarından daha yüksek olsa bile ithalatta üye ülkelerin ürünlerine öncelik verilecekti. Avrupa fiyatları olarak tanımlanacak bu fiyatlar arz ve talepten çok, üretim masrafları dikkate alınarak belirlenecekti. Ayrıca, üye ülkelerin üretim maliyetinde belirli bir dönem sonunda uyum yoluna gidilecekti ve geçiş dönemi içerisinde üye ülkelerde yüksek üretim maliyeti ile çalışan işletmelerin iyileştirilmesinde kullanmak amacıyla bu Avrupa fiyatları ve her bir üye ülkedeki yurtiçi fiyat arasındaki farka bağlı olarak dengeleyici vergiler alınacaktı. Charpentier Plânının uluslarüstü niteliği, özellikle İngilterenin "yüksek otorite" kavramına karşı çakışı nedeniyle önemli tartışmalara neden oldu. İngiltere Ecoles Plânı olarak tanımlanan ve ulusal politikaları, üretimi ve ticareti gözde geçirerek bunların nasıl bağdaşabileceği konusunda önerilerde bulunabilecek bir otoriteyi öngören bir plan hazırladı. Bu otorite ayrıca, üye ülkelerin üçüncü ülkeler karşısında ticarette nasıl hareket edebileceğine ilişkin araştırmalar yapacaktı. İngilterenin ve onu destekleyen Danimarkanın karşı çıkmasına rağmen Özel Komite, Carpentier Plânını kabul etti ve Avrupa Konseyi Danışma Meclis Aralık 1951 tarihide plân doğrultusunda bir anlaşma taslağının hazırlanmasına karar verdi. Danışma Meclisinin kararından önce, Fransız Hükümeti bu alanda daha hızlı gelişmelerin kaydedilmesi amacıyla Mart 1951 tarihinde Batı Avrupa Ülkelerine Avrupa Tarım Topluluğu (European Agricultural Community)nun kurulması için bir memorandum gönderdi. Pflimlim Plân olarak tanımlanan bu memorandum esas olarak Charpentier Plânı ila aynı özellikleri içeriyordu. Aynı tarihlerde Hollanda, Pflimlim Plânına benzer nitelikleri taşımakla birlikte, bazı yönleri ile Hollanda tarımı için elverişli birtakım politikaları içeren ve Tarım Bakanı Sicco Mansholdun ismi nedeniyle Manshold Plânı olarak isimlendirilen bir plân bir plân hazırladı. Bu planda ihtisaslaşma yoluyla maksimum verimliliğe ulaşmak için bütün Avrupayı kapsayan ortak bir tarım ürünleri piyasası kurulması öngörülüyordu. Koruma için bir üst sınır belirlenmeliydi ve ortak fiyat seviyesi elde edilinceye kadar bu limit aşamalı olarak aşağıya çekilmeliydi. Tarım için uluslarüstü niteliği olan bir Yüksek Otorite oluşturulmalıydı. 1952-1954 yılları arasında yapılan seri müzakerelerde 15 Batı Avrupa ülkesi çeşitli teklifleri tartışmışlar ancak ithalatta üçüncü ülkeler karşısında üye ülkelerin tercih edilmesi önerisi ile kurulmaya çalışılan ve söz konusu tarım örgütünün nasıl bir kurumsal kimlik kazanacağı ve nereye bağlanacağı (Avrupa Ekonomik İşbirliği Örgütü) ya da bağımsız mı olacağı konusunda anlaşmaya varamamışlardır. Roma Antlaşması ve Stresa Konferansı AKÇTyi kuran üye ülkelerin Dışişleri Bakanları, Temmuz 1955te Belçika Dışişleri Bakanı Paul-Henri Spaak başkanlığında, AETnin kuruluş anlaşmasını hazırlamak üzere toplandı. Spaak Komitesi tarım sektörünü de kapsayan bir anlaşma taslağını Nisan 1956 tarihinde tamamladı. Spaakın hazırlanmasında büyük sorumluluğu bulunan, AETyi kuran anlaşmanın taslağı, üretim faktörlerinin ve tarım ürünleri dahil olmak üzere bütün ürünlerin serbest dolaşımını sağlayacak bir ortak pazarın adım adım oluşturulmasını amaçlıyordu. Aralık 1955te hükümetler arası bir komite olan Spaak Komitesinin hazırladığı Spaak Raporu Avrupa Ekonomik Topluluğu (AET) ile Avrupa Atom Enerjisi Topluluğu (EURATOM)un kuran antlaşmaların temelini oluşturmuştur. Spaak raporunda tarım sektörünün sorunları üzerinde de önemle durulmuş, Raporda, içinde tarımın yer almadığı bir ortak pazarın kurulamayacağı ileri sürülmüştür. Nitekim, altıların tamamı da tarımın ortak pazarın dışında kalmaması konusunda anlaşmışlardır. Spaak Raporuna göre ortak pazarın tarım sektörünü de içine alması pek çok sorunu da beraberinde getirecektir. Bunun nedeni ülkelerin tarımsal yapılarda olmasıdır. Buna rağmen Topluluk boyutlu bir tarım pazarının kurulması için ortak bir tarım politikasına ihtiyaç vardır. Spaak Raporunda, tarım işletmelerinin büyük çoğunluğunun aile işletmeleri niteliğinde oluşu, doğal nedenlere bağlı olarak tarım ürünleri piyasasının dengesizliği, tarım ürünlerine karşı talebin esnek olmayışı üye ülkelerin üretim ve verimlilik yönünden farklılıklar gösterişi ve üye ülkelerin tarım sektörüne müdahalelerinde farklı müdahale araçları uygulayışları vurgulanmakta ve üreticileri ve tüketicileri kapsayacak ortak bir tarım politikasının uygulanması öngörülmekteydi. Spaak Raporunda tarım ürünlerinde ortak bir pazarın oluşturulması için üç koşulun yerine getirilmesi zorunlu görülmektedir. Birincisi, üye ülkeler arasında normal ticaret engellerini kaldırmak yeterli değildir. Bunun yanında, kotalar, gümrük vergileri, mevsimlik kısıtlamalar, fiyat belirlemeleri ve ihracat sübvansiyonları gibi ticaret üzerine etkili olan diğer uygulamalar da kaldırılmalıdır ...